محمد بن جرير الطبري ( مترجم : پاينده )
4584
تاريخ الطبرى ( فارسي )
كرد كه امان گيرند ، اما نپذيرفتند . پس منجنيقها مقابلشان نهاد و چون مالك چنين ديد ، براى خويشتن و مردم شام امان خواست . مردم خراسان بىخبر بودند ، قحطبه به دو امان داد و به امان عمل كرد و هيچكس از آنها را نكشت اما همه خراسانيان را كه در نهاوند بودند بكشت بجز حكم بن ثابت حنفى ، از جمله كشته شدگان خراسانى ابو كامل بود و حاتم بن حارث و پسر نصر بن سيار و عاصم بن عمير و على بن عقيل و بيهس بن بديل از بنى سليم مقيم جزيره ، و يكى از قرشيان به نام بخترى از اعقاب عمر بن خطاب رضى الله عنه كه به قولى خاندان خطاب او را نمىشناسند ، و قطن بن حرب هلالى . يحيى بن حكم همدانى به نقل از يكى از وابستگان خويش گويد : وقتى مالك بن ادهم با قحطبه صلح كرد بيهس بن بديل گفت : « ابن ادهم بر ضد ما صلح مىكند ، به خدا او را به غافلگيرى مىكشم . » مردم خراسان ديدند كه درها به روى حريفان گشوده شد و وارد شدند و قحطبه كسانى از مردم خراسان را كه همراه وى بودند وارد باغى كرد . راوى ديگر گويد : قحطبه كس پيش مردم خراسان فرستاد كه در شهر نهاوند بودند و دعوتشان كه برون آيند و امانشان داد ، اما نپذيرفتند . آنگاه كس پيش شاميان نهاوند فرستاد به همين ترتيب ، كه پذيرفتند و از آن پس كه سه ماه شعبان و رمضان و شوال را در محاصره بوده بودند مشمول امان شدند . شاميان كس پيش قحطبه فرستادند كه مردم شهر را مشغول بدارد تا بىآنكه متوجه شوند در را به روى وى بگشايند . گويد : قحطبه چنان كرد و مردم شهر را به نبرد مشغول داشت و مردم شامى در را بر وى گشودند . وقتى مردم خراسانى كه در شهر بودند برون شدن شاميان را بديدند سبب برون رفتنشان را پرسيدند . گفتند : « ما براى خودمان و شما امان گرفتهايم » ، سران مردم خراسان برون شدند و قحطبه هر كدامشان را به يكى از سرداران خراسان داد . آنگاه بانگزن خويش را